AERIUS-berekening zelf maken of laten maken?
Laatst bijgewerkt: . Door StikstofNu.
Kort antwoord: zelf maken kan. AERIUS Calculator staat online op calculator.aerius.nl en is het rekenprogramma dat de wet voorschrijft. De uitkomst is alleen zo goed als de invoer, en die invoer vraagt kennis van werktuigen, bouwverkeer en de instructies van BIJ12. Voor een standaard woningbouwplan kunt u ook een kant-en-klare berekening laten maken. Voor maatwerk, salderen of een passende beoordeling is een adviesbureau de juiste route.
Wat u nodig heeft om zelf te rekenen
Het programma en de handleidingen. AERIUS Calculator 2026, de Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2026 van BIJ12 en het Handboek werken met AERIUS Calculator 2026. Sinds 6 oktober 2026 is alleen versie 2026 toegestaan bij toestemmingverlening.
Gegevens over de bouwfase. Per mobiel werktuig (graafmachine, kraan, shovel, truckmixer) heeft u het maximale vermogen en het bouwjaar nodig, plus:
- bij de U-methode: het aantal draaiuren;
- bij de AUB-methode: het AdBlue-percentage, de draaiuren en het brandstofverbruik (vandaar A, U en B).
De U-methode is in AERIUS 2026 toegevoegd als optie, naast de AUB-methode. U kunt die kiezen als het brandstofverbruik niet bekend is, wat bij nieuwbouw vaak zo is. Welke methode in welke situatie het best past, staat in hoofdstuk 8 van de Instructie gegevensinvoer. Tel bij de draaiuren stationair en belast draaien samen.
Bouwverkeer. Het aantal bewegingen per voertuigklasse (licht, middelzwaar, zwaar) en de route. U neemt het verkeer mee tot het is opgenomen in het heersende verkeersbeeld. De instructie zegt daarover: "In de regel wordt het verkeer meegenomen tot het zich verdund heeft tot enkele procenten van het reeds aanwezige verkeer." Harde criteria zijn er niet; u moet uw keuze onderbouwen.
Gebruiksfase. Het verkeer van de bewoners en eventuele verbrandingsinstallaties, zoals een gasketel.
Waar het bij zelf rekenen vaak misgaat
- Een fase vergeten. Sinds de Raad van State op 2 november 2022 de bouwvrijstelling buiten toepassing heeft gesteld, horen aanleg- en gebruiksfase er allebei in. Zie Wanneer heb ik een stikstofberekening nodig?.
- Verkeer te kort afkappen zonder onderbouwing van het heersende verkeersbeeld.
- Een oude versie gebruiken. Bij toestemmingverlening mag sinds 6 oktober 2026 alleen versie 2026 worden gebruikt.
- De pdf bewerken. De export is beveiligd, zodat het bevoegd gezag weet dat de bijlagen niet zijn aangepast. Wijzigen doet u door de pdf opnieuw in te lezen in AERIUS Calculator.
Laten maken: twee routes
| Adviesbureau | Online, voor standaardplannen | |
|---|---|---|
| Wie doet de invoer | De adviseur, per project | Vooraf ingevulde invoer per bouwplan; u controleert en past aan |
| Geschikt voor | Elk project, ook boven 0,00, salderen, veehouderij, bedrijven | Standaard woningbouwplannen |
| Uitkomst boven 0,00 | Vervolg met een passende beoordeling, vaak door een ecologisch adviesbureau | Geen eigen vervolgtraject: u ziet welke invoer het verschil maakt, of u wordt doorverwezen naar een bureau |
Een adviesbureau is de route als uw plan niet standaard is of als er meer dan 0,00 uitkomt. Een online dienst zoals StikstofNu rekent met AERIUS Calculator via AERIUS Connect, de koppeling die AERIUS aanbiedt om systemen direct aan het rekenhart te koppelen. StikstofNu is onafhankelijk en niet verbonden aan AERIUS, het RIVM of de overheid.
Hoe u kiest
- Is uw plan geen standaard woningbouwplan, zoals 1 tot 4 woningen of een schuur naar woning? Ga naar een adviesbureau.
- Wilt u bestaande stikstof wegstrepen? Dan heeft u een natuurvergunning nodig, zie Intern salderen na 18 december 2024. Ga naar een adviesbureau.
- Heeft u de tijd en de projectgegevens, en rekent u vaker? Zelf maken is dan een reële optie.
- Wilt u eerst weten waar een standaardplan staat? Begin met een kant-en-klare berekening en houd de invoerbestanden achter de hand.
Welke route u ook kiest: uw gemeente (het bevoegd gezag) beslist of de berekening volstaat als bewijs dat u geen natuurvergunning voor stikstof nodig heeft.
Eerst zien waar uw plan staat
Op stikstofnu.nl vult u een adres in en ziet u gratis een indicatieve uitslag voor 1 tot 4 woningen of schuur naar woning. Het rapport voor uw aanvraag, met de AERIUS-berekening en de invoerbestanden als bijlage, bestelt u bij een groene uitslag voor € 89 inclusief btw.
Veelgestelde vragen
Mag een architect zelf een AERIUS-berekening indienen?
De Omgevingsregeling schrijft het rekenprogramma voor, AERIUS Calculator, en noemt geen bepaalde opsteller. Wie de berekening ook maakt: het bevoegd gezag beoordeelt of de invoer klopt en onderbouwd is.
Kan ik een AERIUS-pdf achteraf aanpassen?
Nee. De pdf-export is beveiligd en bevat de invoerbestanden als bijlage. Wilt u iets wijzigen, lees de pdf dan opnieuw in AERIUS Calculator in en exporteer opnieuw. Bewaar daarom altijd de originele bestanden.
Welke versie moet ik gebruiken?
Sinds 6 oktober 2026 mag bij toestemmingverlening alleen AERIUS Calculator 2026 worden gebruikt. Een berekening uit een oudere versie kan in een lopende procedure een nieuwe berekening vergen.
Bronnen
- AERIUS, Alles over AERIUS Calculator (veelgestelde vragen, o.a. verplicht gebruik, mobiele werktuigen, pdf-export) (geraadpleegd 11 oktober 2026)
- BIJ12, Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2026 (paragraaf 2.5.2 en hoofdstuk 8) (geraadpleegd 11 oktober 2026)
- AERIUS, nieuwsbericht 6 oktober 2026: AERIUS Calculator en Monitor geactualiseerd (geraadpleegd 11 oktober 2026)
- Omgevingsregeling, artikel 4.15 (rekenen met AERIUS Calculator) (geraadpleegd 11 oktober 2026)
- AERIUS, Alles over AERIUS Connect (geraadpleegd 11 oktober 2026)
- Raad van State, uitspraak 2 november 2022 (Porthos), ECLI:NL:RVS:2022:3159 (geraadpleegd 11 oktober 2026)